روز و ساعت انجام معاملات­­

معاملات اوراق بهادار در بورس تهران از شنبه تا چهارشنبه هر هفته به جز روزهای تعطیل عمومی، از ساعت ۹ تا ۱۲ و در یک نشست معاملاتی و از طریق تالارهای معاملات انجام می شود. معاملات اوراق بهادار فقط از طریق سامانه معاملات بورس که یک سیستم کاملا مکانیزه است، قابل انجام است و دارندگان اوراق بهادار نمی توانند خارج از سامانه معاملاتی اقدام به خرید و فروش اوراق بهادار کنند و معاملات باید به لزوم از طریق کارگزاران و طی نشست معاملاتی انجام شود.

در حال حاضر علاوه بر تالار حافظ که تالار اصلی معاملات است، تالارهای دیگری توسط بورس یا شرکت‌های کارگزاری در شهرهای دیگر دایر شده‌اند که سهامداران می توانند با مراجعه به آنان از تسهیلات مستقر در این تالارها از جمله سیستم‌های نمایش‌گر قیمت و سفارش‌ها، بروشورهای اطلاع‌رسانی و دوره‌های آموزشی  پیش‌بینی شده استفاده کنند.

یادآوری می شود که خرید و فروش اوراق بهادار مستلزم حضور سهامداران در تالارها نیست و سهامداران می‌توانند از طریق مراجعه به دفاتر شرکت‌های کارگزاری برای خرید و فروش اوراق بهادار اقدام کنند.

آشنایی با کارگزاران

کارگزاران اشخاصی حقیقی یا حقوقی هستند که نقش واسطه بین خریدار و فروشنده را در بازار بورس بازی می‌کنند. آنها در این نقش وظیفه یافتن خریدار برای فروشنده و فروشنده برای خریدار را بر عهده دارند. به عبارتی آنها عامل تطابق عرضه و تقاضا هستند و به دو دسته خصوصی و دولتی تقسیم می‌شوند. خرید و فروش سهام شرکت‌های بورسی در بازار، فقط توسط کارگزاران رسمی سازمان بورس اوراق بهادار امکان پذیر است؛ و این مسئله موجب شفافیت معاملات بازار می‌شود. چرا‌ که به این ترتیب اطلاعات مربوط به معاملات مانند تعداد سهام، قیمت مورد معامله و تعداد خریدار و فروشنده هر روز در دسترس قرار می‌گیرد. کارگزاران طی تشریفات و آزمون‌های متعدد و خاصی انتخاب می‌شوند و مجوز تأسیس و فعالیت خود را از سازمان بورس اوراق بهادار دریافت می‌کنند، بنابراین درکار خود صلاحیت، مهارت و دانش لازم را دارا می‌باشند. کارگزاران به حساب مشتری خود وارد بازار می‌شوند و به وکالت از سوی وی اقدام به معامله به نفع او می‌کنند. از این رو با توجه به ماهیت کارکرد کارگزاران، این افراد باید علاوه بر دارا بودن تخصص، تجربه و هوشمندی، الزامات اخلاقی مانند صداقت و امانتداری را نیز رعایت کنند.

خدمات کارگزاری

کارگزار می تواند عملیات زیر را انجام دهد:

الف) سرمایه‌گذاری و خدمات کارگزاری

۱- خرید و فروش اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار به نمایندگی از طرف اشخاص و یا به حساب خود

۲- پذیره نویسی اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس

۳- ادارة امور سرمایه گذاری ها به نمایندگی از طرف اشخاص

۴- بازارگردانی اوراق بهادار

(بازارگردانی فعالیتی است که به هدف کاهش دامنۀ نوسانات قیمت اوراق بهادار و تامین نقد شوندگی آن با مجوز سازمان توسط کارگزار انجام می شود.)

 

ب) خدمات مالی

۱- ارائه مشاوره و راهنمایی به شرکت ها به منظور نحوة عرضۀ سهام آن ها برای فروش در بورس اوراق بهادار

۲- راهنمایی شرکت ها در مورد طرق افزایش سرمایه

۳- انجام بررسی‌های مالی، اقتصادی، سرمایه‌گذاری، ارایۀ خدمات و نظرات مشورتی به سرمایه‌گذاران

ج) تامین مالی

اخذ تسهیلات اعتباری از بانک‌ها و اشخاص

ارایۀ هر یک از خدمات فوق، علاوه بر داد‌و‌ستد اوراق بهادار پذیرفته شده توسط کارگزار منوط به کسب مجوز جداگانه از سازمان است. کارگزار با موافقت سازمان می تواند برای انجام فعالیت مالی به ایجاد شعبه و نمایندگی اقدام نماید.

شعبه:  واحدی از کارگزاری است که از آن محل به ارایۀ خدمات به سرمایه گذاران می پردازد و در شهری واقع شده است که سازمان در آن شهر تالار دارد. تالارهای اختصاصی کارگزار نیز شعبه تلقی می شود.

نمایندگی:  واحدی از کارگزاری است که از آن محل به ارایۀ خدمات به سرمایه گذاران می پردازد و در شهری واقع شده است که سازمان در آن شهر تالار ندارد. تالارهای اختصاصی کارگزار که در آن معامله انجام نمی‌شود و سفارش های دریافتی از آن شهر برای شعبه ارسال می شود، نیز نمایندگی تلقی می شود.

 

معیارهای انتخاب کارگزار

معمولاً سرمایه‌گذاران دائمی بورس هر کدام با کارگزار معینی کار می‌کنند. به غیر از کارگزارانی که به تازگی مجوز مشاوره و سبدگردانی دریافت نموده‌اند، سایرکارگزاران اجازه ارائه مشاوره به سرمایه‌گذاران را ندارند. لذا برای آنها تفاوتی نمی‌کند که سرمایه‌گذار چه سهمی بخرد و بفروشد، آنها تنها کارمزد خود را دریافت خواهند کرد. در‌ ‌نتیجه این سرمایه‌گذار است که باید با توجه به موارد خاصی که در ادامه آمده است، کارگزار خود را انتخاب کند.

۱- قابلیت انجام سریع سفارش مشتری

۲- داشتن اطلاعات مربوط و کافی

۳- داشتن سیستم‌های داخلی مناسب

و موارد دیگری نظیر؛

۴- حجم سرمایه سرمایه‌گذار

به عبارتی در انتخاب کارگزار باید دقت نمود که کارگزار برای چه مقدار سرمایه هایی کار می‌کند و آیا سرمایه ما در حدی است که کارگزار برای ما معامله کند. اصولاً کارگزاران به نسبت حجم سرمایه افراد آنها را در اولویت قرار می‌دهند. فرضاً کارگزاری که اکثر مشتریان آن دارای سرمایه‌های بالای ۱ میلیارد ریال باشند، برای سرمایه‌گذار با سرمایه ۱۰۰ میلیون ریال مناسب نیست.

۵- تعداد مراجعه‌کنندگان به کارگزار

به این معنی که آیا کارگزار فرصت رسیدگی به درخواستهای همه مشتریان  را دارد؟ چرا که در غیر این صورت شاید به علت عدم فرصت کارگزار برای انجام درخواست‌های خرید و فروش مشتریان درخواست ما به روزهای بعد موکول ‌شود و این مسئله با توجه به ارزش زمان در معاملات بورس ممکن است موجب از دست رفتن برخی فرصت‌ها شود.

۶- نوع شخصیت خریدار در ارتباط با کارگزار(حقیقی یا حقوقی)

برخی از کارگزاری ها اکثراً دارای مشتریانی با شخصیت حقوقی می باشند که برای اشخاص حقیقی مناسب نمی‌باشد.

طبقه‌بندی شرکت‌های کارگزاری

در بازار سرمایه به طور کلی دو نوع کارگزار وجود دارد:

الف – کارگزار با خدمات محدود

کارگزار با خدمات محدود، کارگزاری است که صرفاً خرید و فروش را انجام می‌دهد و کارمزد دریافت می‌کند. کارگزار با خدمات محدود، نسبت به کارگزار با خدمات کامل، کارمزد کمتری دریافت می‌دارد و در عوض، خدماتی که به مشتریان ارائه می‌دهد، کاملاً محدود است. خدمات کارگزاری با خدمات محدود می تواند شامل قیمت‌های لحظه‌ای سهام، عرضه و تقاضای بازار، حجم معاملات روزانه و درگاهی موارد، مشاوره‌دادن به سرمایه‌گذاران در هنگام ثبت سفارش می باشد.

ب – کارگزار با خدمات کامل:

این کارگزاری‌ها خدمات متنوع و کاملی به مشتریان خود ارائه می‌کنند، این خدمات شامل مشاوره، برنامه‌ریزی مالی، مدیریت سبد سهام و … نیز هست. کارگزار با خدمات کامل، علاوه بر خدمات خرید و فروشی که کارگزار با خدمات محدود انجام می دهد، خدمات دیگری نیز ارائه می‌کند که شامل موارد زیر است :

۱- خبرنامه های تحلیلی که به صورت روزانه، هفتگی و ماهانه ارائه می شوند.

۲- ارائه تحلیل در مورد پرتفوی سرمایه‌گذاران و شرکت‌های سرمایه‌گذاری، محاسبه ریسک و بازده در مورد سرمایه گذاری هر شخص حقیقی و حقوقی .

۳- ارائه شاخص های منتخب روز، هفته و ماه

۴- ارائه سهام منتخب روز، هفته و ماه

۵- ارائه قیمت های ” بهنگام ” به همراه نرم افزار رسم نمودار

۶- ارائه نرم افزار تحلیل و ارائه اطلاعات بورسی- اطلاعات بنیادی و تکنیکی

۷- ارائه خدمات خرید و فروش اینترنتی

۸- ارائه خدمات ایجاد صندوق های سرمایه گذاری مشاع

۹- ارائه دوره‌های آموزشی در زمینه تحلیل بنیادی و تحلیل تکنیکی هم چنین نحوه حضور در امتحانات نمایندگی series 3 و کارگزاری series 7

10- ارائه خدمات مشاوره در زمینه خرید و فروش سهام و تشکیل پرتفوی

۱۱- ارائه شاخص خاص برای تشکیل پرتفوی و گزارش مربوط به آن

شرایط اعطای مجوز و تداوم فعالیت کارگزار

- متقاضی، تقاضای خود را کتباًً طبق نمونه‌های تعیین شده همراه با مدارک مورد نیاز که توسط هیئت مدیره سازمان تعیین می شود، به عنوان دبیرکل سازمان ارسال خواهد نمود.

- متقاضی باید دارای هیئت مدیره‌ای با حداقل پنج عضو باشد‌. اعضای هیئت مدیره باید دارای تحصیلات کارشناسی یا بالاتر باشند‌‌. حداقل دو عضو از اعضای هیئت مدیره باید دارای تحصیلات در رشته‌های مالی، حسابداری، اقتصادی؛ بازرگانی و مدیریت باشند. اعضای هیئت مدیرة متقاضی باید دارای حداقل پنج سال سابقۀ مدیریت عمومی یا هفت سال سابقۀ کار در شرکت‌ها و موسسات مالی، سرمایه‌گذاری، اعتباری و یا مؤسسات حسابرسی و خدمات سرمایه‌گذاری باشند.

- اعضای هیئت مدیرة کارگزار باید دارای حستن شهرت و اخلاق حرفه‌ای در رشتۀ تجربی خود باشند و پیشینۀ کیفری مؤثر نداشته باشند.

- حداقل سرمایه مورد نیاز برای دریافت مجوز کارگزاری پنج میلیارد ریال است.

- متقاضی فعالیت در استان تهران باید هم زمان حداقل دو شعبه در سایر استان‌های کشور دایر نماید.

- کارگزار باید برای جبران خساراتی که ممکن است از عملیات وی متوجه طرفین معامله شود، افزون بر سپردن تضمین نزد بانک مرکزی جمهوری اسلالامی ایران، نسبت به واریز سهم الشرکه خود به حساب تضمین بورس اقدام نماید.

- پس از تأیید صلاحیت و واجد شرایط بودن متقاضی و رئیس هیئت مدیره و یا مدیرعامل آن توسط بانک مرکزی، مجوز کارگزاری از طریق هیئت مدیره بورس صادر می گردد‌. پس از آن ثبت شرکت کارگزاری انجام  می‌‌‌گیرد.

- کلیه کارکنان کارگزار که برای انجام داد و ستد با سیستم معاملاتی کار می‌کنند باید حداقل دارای گواهی نامۀ اصول مقدماتی کارگزاری باشند.

- کارگزار موظف است سالانه مبالغی تحت عنوان حق عضویت و حق استفاده از تسهیلات و خدمات را که توسط هیئت مدیره تعیین می شود به سازمان پرداخت نمایند.

حق عضویت‌: مبلغی است که بابت فعالیت کارگزاران در بورس به عنوان عضو سازمان دریافت می شود.  میزان حق عضویت در سازمان هر ساله توسط هیئت مدیرة سازمان تعیین می شود.

کارگزار نمی تواند بدون کسب موافقت سازمان بورس فعالیت خود را متوقف کند.

ساختار سازمانی شرکت‌های کارگزاری

معمولاً ساختار سازمانی شرکت‌های کارگزاری مانند سایر موسسات و سازمان‌ها، متناسب با نیاز سازمان طراحی می‌شود. شکل قانونی و ماهیت حقوقی شرکت‌های کارگزاری به یکی از دو صورت؛ سهامی یا تضامنی می‌باشد. در طراحی ساختار سازمانی هر موسسه، عواملی چون موقعیت جغرافیایی و وظیفه سازمان درنظرگرفته می‌شود تا با ترکیب این عوامل اهداف اساسی و خدمات و حوزه‌های فعالیت آن پوشش داده می‌شود.

مسئولیت شرکت‌های کارگزاری

در حالت کلی این اعتقاد وجود دارد که شرکت‌های کارگزاری با دریافت کارمزد از مشتریان خود، از بدو افتتاح حساب بانکی تا تاریخ تسویه‌ی وجوه مسئول می‌باشند. در صورتیکه شرکت‌های کارگزاری در انجام مسئولیت خود کوتاهی نمایند و یا مرتکب قصور یا تخلفی شوند با مجازات‌های زیر روبرو خواهند شد.

۱- لغو پذیرش در بورس

۲- توقف فعالیت

نحوه فروش سهام

بر‌ اساس مقررات، انجام معامله سهام شرکتهای پذیرفته‌شده در بورس در خارج از سیستم معاملات بورس ممنوع است. بنابراین در‌حال‌حاضر در بورس اوراق بهادار تهران مسیر اصلی سرمایه‌گذاری از طریق کارگزاران است. سرمایه گذاران برای فروش سهام در بورس تهران باید به یک شرکت کارگزاری رسمی عضو بورس اوراق بهادار تهران مراجعه کنند. پس از انتخاب کارگزار توسط سرمایه‌گذار، کارگزار در انجام معاملات نقش نماینده خریدار و فروشنده را ایفا می کند. مهمترین وظیفه کارگزاران دریافت سفارش خرید و فروش از سرمایه‌گذاران و انجام معامله برای آنان است.

افراد برحسب موقعیت خود می­توانند به سه روش مراجعه حضوری به دفاتر شرکتهای کارگزاری و یا شعبه‌های آنها در نقاط مختلف کشور، مراجعه به سایت شرکت کارگزاری و از طریق سیستم پیام کوتاه شرکتهای کارگزاری جهت انجام معاملات خود با شرکتهای کارگزاری تماس بگیرند. در این قسمت نحوه فروش سهام با توجه به روش مراجعه حضوری شرح داده می­شود:

 

چگونگی فروش سهام

فرآیند فروش سهام در بورس اوراق بهادار تهران همانند فرآیند خرید است، اما در مراحل اولیه، نیاز به اقداماتی متفاوت از چرخه خرید دارد. در این قسمت چرخه فروش سهام با تأکید بر تفاوت‌ها توضیح داده می‌شود.

تکمیل فرم درخواست فروش

 در این مرحله فروشنده سهام با مراجعه به کارگزار فرم درخواست فروش را تکمیل و همراه کپی شناسنامه و اصل سهام یا “گواهی نقل ‌و انتقال و سپرده سهام” به کارگزار تحویل می‌دهد. تفاوت اصلی فرم درخواست فروش با درخواست خرید در قسمتی است که براساس آن سرمایه‌گذار به کارگزار برای فروش سهام خود و انجام مراحل و تشریفات ثبت و انتقال سهام، وکالت می‌دهد. فرم درخواست فروش در چهار نسخه برای کارگزار، شرکت خدمات بورس،  فروشنده و بایگانی تهیه و تنظیم می‌شود.

چگونگی انجام معامله – نحوه خرید سهام

سرمایه‌گذاران برای خرید سهام در بورس تهران باید به یک شرکت کارگزاری رسمی عضو بورس اوراق بهادار تهران مراجعه کنند. مهمترین وظیفه کارگزاران دریافت سفارش خرید و فروش از سرمایه‌گذاران و انجام معامله برای آنان  است. بر اساس مقررات، انجام معامله سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس در خارج از سیستم معاملات بورس ممنوع است. بنابراین در حال حاضر در بورس اوراق بهادار تهران مسیر اصلی سرمایه‌گذاری از طریق کارگزاران است.

روشهای ارتباط سرمایه‌گذاران با شرکتهای کارگزاری بر حسب موقعیت آنها عبارتند از:

- مراجعه حضوری به دفاتر شرکتهای کارگزاری و یا شعبه های آنها در نقاط مختلف کشور

- مراجعه به سایت شرکت کارگزاری

- سیستم پیام کوتاه شرکتهای کارگزاری

در این قسمت نحوه خرید سهام با توجه به روش مراجعه حضوری شرح داده می­شود. سرمایه‌گذارانی که تمایل دارند از روش اینترنتی یا از طریق ارسال پیام کوتاه در بورس سرمایه‌گذاری نمایند می­توانند به سایت اینترنتی شرکت‌های کارگزاری مراجعه کنند.

چگونگی خرید سهام

همه کارگزاران موظف به انجام وظایف خود در چارچوب قوانین و مقررات موجود هستند و سرمایه‌گذار می‌تواند برای خرید اوراق بهادار کارگزار خود را با توجه به معیارهایی از قبیل انجام به موقع سفارش، دادوستد سهام با مناسب‌ترین قیمت و ارائه خدمات جانبی کارگزار انتخاب کند. سرمایه‌گذاران در شرکت‌های کارگزاری باید اقدامات زیر را انجام دهند:

 

افتتاح حساب یا دریافت کد معاملاتی

از آن‌جا که دادوستد اوراق بهادار با استفاده از سامانه معاملات الکترونیکی انجام می‌شود، لازم است همه خریداران و فروشند‌گان دارای کد منحصر به خود باشند تا کارگزار بتواند براساس آن به خرید و فروش اوراق بهادار بپردازد. بنابراین هر سرمایه‌گذاری باید یک بار اقدام به دریافت کد سهامداری نماید. کد معاملاتی، شناسه‌ای ۸ کاراکتری است که براساس مشخصات و اطلاعات فردی سرمایه‌گذار – از جمله کد ملی وی – و به صورت ترکیبی از حرف و عدد تعیین می‌شود. این کد در واقع از سه حرف اول نام خانوادگی و یک عددی تصادفی پنج رقمی، تشکیل شده است. کد معاملاتی سرمایه‌گذار منحصر به فرد است و هر سرمایه‌گذار یک کد معاملاتی دارد. دریافت کد معاملاتی از طریق کارگزار و با ارائه مدارک شناسایی(کپی شناسنامه و شماره ملی) امکان پذیر است. آن چنانکه اشاره شد دریافت کد سهامداری یکبار بصورت رایگان و حداکثر ۴۸ ساعت توسط کارگزار صورت می گیرد.

 

واریز وجه به حساب کارگزار

پس از آنکه کارگزار برای سرمایه‌گذار کد سهامداری ایجاد کرد سرمایه‌گذار باید وجهی را که تمایل به سرمایه‌گذاری دارد به حساب بانکی شرکت کارگزاری واریز کند.

برای آشنایی با نحوه تکمیل فرم های مربوطه و اطلاعات بیشتر فایل PDF را دریافت و مطالعه نمایید.

آشنایی با تعدادی از اصطلاحات دیگر بازار سرمایه

قیمت آغازین: قیمتی است که در شروع جلسه رسمی معاملاتی برای هر ورقه بهادار در تابلو بورس اعلام می شود.

قیمت باز: نرخی است که اختیار تعیین آن از طرف “مشتری” به کارگزار واگذار می شود.

قیمت پایانی: قیمت هر ورقه بهادار در پایان هر جلسه رسمی معاملاتی بورس است که محاسبه و توسط “بورس” اعلام می شود.

قیمت پایه: قیمت مشخصی است که کارگزار عامل درخواست خود برای هر سهم اعلام می‌نماید. قیمت پایه، حداقل قیمت برای عرضه سهام اعلام شده است.

قیمت پیشنهادی: نرخی است که برای هر واحد اوراق بهادار از طرف کارگزار وارد سامانه معاملات می شود.

قیمت محدود: نرخی است که حداکثر یا حداقل آن از طرف “مشتری” به کارگزار اعلام می شود.

قیمت معین: نرخ ثابتی است که توسط “مشتری” برای انجام معامله به کارگزار اعلام می شود.

کارگزار: موسسه ای (شرکتی) است که با مجوز “سازمان” به نمایندگی از طرف اشخاص و یا به حساب خود حسب مورد، و براساس قوانین و مقررات مربوط، به داد و ستد اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس و سایر خدمات کارگزاری می پردازد.

کارگزار متعهد پذیره نویسی: کارگزاری است که در عرضه اولیه اوراق بهادار به بورس، هماهنگی برای تامین مالی خرید بخشی از اوراق را که به فروش نمی رسد، به عمل آورده باشد.

کارگزار معرف: کارگزاری که در پذیرش اوراق بهادار نقش مشاور و کارشناس را برای عرضه اولیه برعهده داشته باشد.

کد معاملاتی: شناسه “مشتری” جهت انجام معامله اوراق بهادار در سامانه معاملات است. این شناسه به صورت حروف، عدد، و یا ترکیبی  از هر دو می باشد.

کد معاملاتی گروهی: شناسه ای است که برای ورود سفارش های خرید و یا فروش گروهی برای هر شرکت کارگزاری در سامانه معاملات تعریف شده است. این شناسه بصورت حروف، عدد، و یا ترکیبی از هر دو می باشد.

کنترل: توانایی راهبری سیاست های مالی و عملیاتی یک واحد تجاری به منظور کسب منافع از فعالیت های آن.

گواهی سپرده فراملی: گواهی قابل انتقالی است که توسط یک بانک خارجی در دو یا چند کشور خارجی منتشر می شود و نشانگر مالکیت دارنده آن بر تعداد  معینی از  سهام سپرده شده یک شرکت ایرانی پذیرفته شده در بورس، نزد بانک ناشر است. این گواهی بر اساس توافق قبلی شرکت ایرانی ناشر سهام و بانک خارجی و با تایید سازمان بورس، منتشر می شود.

گواهی سرمایه گذاری: سندی است که مطابق اساسنامه از طرف صندوق به نام یک سرمایه گذار صادر می شود و معرف تعداد واحدهای سرمایه گذاری  در تملک آن سرمایه گذار است.

گواهی نامه حق تقدم (حق خرید): گواهینامه ای است که در آن میزان حق تقدم در خرید سهم، وجوه قابل واریز و مطالبات سهامدار در صورتی که وجود داشته باشد،  قید شده است.

گواهی نامه نقل و انتقال و سپرده سهام: گواهی نامه ای است که دارایی سهام و میزان سهام سپرده شده سهامدار را نشان می دهد.

مبارزه با پولشویی: به منظور هماهنگ کردن دستگاه‌های ذیربط در امر جمع‌آوری، پردازش و تحلیل اخبار، اسناد و مدارک، اطلاعات و گزارش‌های واصله، تهیه سیستم‌های اطلاعاتی هوشمند، شناسایی معاملات مشکوک و به منظور مقابله با جرم پولشویی شورای عالی مبارزه با پولشویی به ریاست و مسوولیت ومزیر اقتصادی و دارایی و با عضویت وزراء بازرگانی، اطلاعات، کشور و رئیس بانک مرکزی با وظایف ذیل تشکیل می‌گردد:

جمع‌آوری و کسب اخبار و اطلاعات مرتبط و تجزیه و تحلیل و طبقه‌بندی فنی و تخصصی آنها در مواردی که قرینه‌ای بر تخلف وجود دارد طبق مقررات.

تهیه و پیشنهاد آیین‌نامه‌های لازم در خصوص اجراء قانون به هیات وزیران.

هماهنگ کردن دستگاه های ذیربط و پیگیری اجراء کامل قانون در کشور.

ارزیابی گزارش‌های دریافتی و ارسال به قوه قضائیه در مواردی که به احتمال قوی صحت دارد و یا محتمل آن از اهمیت برخوردار است.

تبادل تجارب و اطلاعات با سازمان های مشابه در سایر کشورها در چهارچوب مفاد ماده (۱۱).

محدودیت حجمی: حداکثر تعداد اوراق بهاداری است که در هر نماد معاملاتی طی هر سفارش در سامانه معاملات وارد می شود. این رقم مضرب  صحیحی از واحد پایه معاملاتی متعارف است.

مشاور پذیرش: شخصی است که به عنوان رابط اصلی متقاضی و بورس، تمام یا بخشی از وظایف متقاضی در فرآیند پذیرش را به نمایندگی از طرف وی انجام می‌دهد.

مشتری: شخصی است که متقاضی خرید (یا فروش) اوراق بهادار است. “مشتری” می تواند نماینده قانونی خریدار یا فروشنده باشد.

معاملات: خرید یا فروش اوراق بهاداری است که در بورس پذیرفته شده است. هر معامله در صورتی قطعیت می یابد که به تایید “بورس” برسد.

معاملات خوشه ای: خرید یا فروش مجموعه ای از اوراق بهادار است که به طور یک جا معامله می شود.

معاملات اشخاص خارجی: خرید و فروش اوراق بهادار اشخاص خارجی است که حسب مورد، پس از اخذ مجوز از مراجع ذی ربط، اقدام به معامله اوراق بهادار می کنند.

معاملات اعتباری: معاملاتی است که درصدی از ثمن معامله از طریق بانک و یا موسسه مالی یا اعتباری تامین مالی شده باشد.

معاملات با اقربا: خرید و فروش اوراق بهادار با همسر و اقربای درجه یک (طبقه اول نسبی طبق تعریف قانون مدنی) است.

معاملات تجدید ساختار: انتقال اوراق بهادار از طرف شرکت مادر به شرکت های تابعه با هدف تجدید ساختار است.

معاملات چرخشی: معاملاتی است که با تکمیل چرخه آن ظرف یک جلسه معاملاتی، وضعیت مالکیت طرفین معامله تغییری نمی کند.

معاملات دوطرفه: معاملاتی است که کارگزار هم زمان نقش کارگزار خریدار و فروشنده را بر عهده دارد.

معاملات عمده: معاملاتی است که تعداد سهام مورد معامله از درصد معینی از کل سهام آن شرکت، یا حجم معاملات آن طی دوره معین، و یا حجم معاملات کل بازار طی مدت معین، بیشتر باشد.

معاملات مشروط: معاملاتی است که برای انجام و یا نحوه تسویه آن، شرایطی برابر مقررات “بورس” تعیین شده باشد.

معامله بلوک: معاملاتی است که در آن قواعد مربوط به محدودیت حجمی و محدودیت قیمتی رعایت نمی شود.

معامله ترجیحی: انتقال سهام شرکت های دولتی به کارکنان واحدها به منظور اجرای برنامه های خصوصی سازی است که به نرخ معینی انجام می شود.

مقررات: منظور قانون تجارت، قانون مالیات ها، قانون بازار اوراق بهادار، استانداردهای حسابداری و حسابرسی ملی، مصوبات هیئت وزیران، شورا، سازمان و سایر قوانین  و ضوابط موضوعه در خصوص بازار اوراق بهادار و ناشر می باشد. تمامی قواعد موضوعه مرتبط از جمله تصمیمات و مصوبات هیئت وزیران ، شورای عالی بورس و اوراق بهادار و سازمان می باشد.

ناشر بازار خارج از بورس: ناشری که اوراق بهادار آن نزد سازمان ثبت شده و در بازار خارج از بورس پذیرفته شده باشد.

ناشر بورسی: ناشری که اوراق بهادار آن در بورس پذیرفته شده باشد.

ناشر غیر بورسی: ناشری که اوراق بهادار آن نزد سازمان ثبت شده ولی در بورس یا بازار خارج از بورس پذیرفته نشده است.

نماد مجازی: معامله عمده در نمادی مجازی جدا از نماد اصلی انجام خواهد شد. در نماد مجازی محدودیت دامنه نوسان قیمت وجود ندارد. این نماد تا حداکثر یک ساعت پس از زمان شروع ساعت معاملات باید توسط مدیریت نظارت بر بازار بازگشایی شود.

نماد معاملاتی: شناسه ای است که برای هر یک از اوراق بهادار بصورت منحصر به فرد در سامانه معاملات تعریف شده است. این شناسه می تواند  بصورت حروف، عدد و یا ترکیبی از هر دو باشد.

نهادها و تشکل های تحت نظارت: کلیه نهادها و تشکل‌هایی که بر اساس قانون، مجوز تاسیس یا فعالیت خود را از شورا یا سازمان دریافت نموده باشند از قبیل بورس‌ها، بازارهای خارج از بورس، کانون‌ها، بازارهای مشتقه، بورس‌های کالایی، شرکت‌های سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه و نهادهای مالی.

نهادهای مالی: منظور نهادهای مالی فعال در بازار اوراق بهاداراند که از آن جمله می توان به “کارگزاران”، “کارگزاران/ معامله‌گران”، “بازارگردانان”، “مشاوران سرمایه‌گذاری”، “موسسات رتبه‌بندی”، “صندوق‌های سرمایه‌گذاری”، “شرکت‌های سرمایه‌گذاری”، “شرکت‌های پردازش اطلاعات مالی”، “شرکت‌های تامین سرمایه” و “صندوق‌های بازنشستگی” اشاره کرد.

واحد پایه معاملاتی متعارف: حداقل میزان اوراق بهادار در هر معامله است که توسط “بورس” تعیین می شود.

واحد پایه معاملاتی نامتعارف: میزان اوراق بهاداری که از واحد پایه معاملاتی متعارف کمتر است.

واحد سرمایه­ گذاری: کوچکترین جزء سرمایه صندوق می باشد.

واحد نظارتی: واحدی در سازمان یا بورس که حسب وظایف خود، مسئولیت نظارت بر رعایت قانون و مقررات توسط ناشر را بر عهده دارد.

واحدهای سرمایه­ گذاری باطل شده: واحدهای سرمایه گذاری باطل شده در هر زمان، عبارت است از واحدهای سرمایه گذاری صندوق که از زمان شروع پذیره نویسی تا آن  زمان مطابق این اساسنامه  باطل شده است.

واحدهای سرمایه­ گذاری منشرشده: واحدهای سرمایه گذاری منتشر شده در هر زمان عبارت از واحدهای سرمایه گذاری است که صندوق از زمان شروع پذیره نویسی تا آن زمان صادر نموده است.

واحدهای سرمایه­ گذاری نزد سرمایه گذاران: واحدهای سرمایه گذاری است که در یک زمان معین براساس گواهی های سرمایه گذاری صادره، در مالکیت سرمایه گذاران است.

واسط اوراق: شخص حقوقی است که به منظور نقل و انتقال دارایی به وکالت از دارندگان اوراق اجاره و انتشار آن تشکیل می شود.